Üniversitede okurken ya da mezun olduktan sonra ikinci bir diploma sahibi olmak artık hayal değil. Sınavsız ikinci üniversite sistemi sayesinde YKS'ye girmeden, kontenjan kaygısı yaşamadan farklı bir bölümde okuma fırsatı bulabilirsin. Peki bu sistem tam olarak nasıl işliyor, kimler başvurabilir ve nelere dikkat etmek gerekiyor? Tüm sorularına bu yazıda yanıt veriyoruz.
Sınavsız ikinci üniversite bir üniversiteden mezunken ya da hali hazırda okuyorken herhangi bir sınava girme şartı olmaksızın Açık Öğretim Programına kayıt yaptırabilme sistemidir. Bu sistemde lisans öğrencileri ya da mezunları hem lisans hem de ön lisans programlarına kayıt yaptırabilmekteyken, ön lisans programı öğrencileri ya da mezunları ise sadece ön lisans programlarına kayıt yaptırabilmektedir.
Sınavsız İkinci Üniversite Nedir?
Sınavsız ikinci üniversite; herhangi bir yükseköğretim kurumunun önlisans veya lisans programından mezun olan ya da hâlihazırda öğrenci olan bireylere, açık ve uzaktan eğitim fakülteleri bünyesindeki programlara herhangi bir sınava girmeden kayıt yaptırma hakkı tanıyan bir sistemdir.
Bu sistem, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) belirlediği esaslar çerçevesinde yürütülmekte ve yalnızca açıköğretim / uzaktan eğitim veren üniversitelerde uygulanmaktadır.
Kimler Başvurabilir?
Başvuru hakkına sahip olmak için tek temel şart, bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olmak ya da mezun bulunmaktır. Daha ayrıntılı değerlendirildiğinde:
- Herhangi bir önlisans programında öğrenci olanlar yalnızca önlisans programlarını tercih edebilir.
- Herhangi bir lisans programında öğrenci olanlar önlisans veya lisans programlarına başvurabilir.
- Lisans mezunları önlisans veya lisans programlarına başvurabilir.
- Önlisans mezunları yalnızca önlisans programlarına kayıt yaptırabilir.
- Yurt dışında yükseköğrenim görüp YÖK denklik belgesi alanlar da T.C. uyruklu olmak kaydıyla başvurabilir.
Başvurulamayan durumlar:
- Hâlihazırda aynı üniversitenin açıköğretim programında kayıtlı olmak
- Kayıtlı olunan bölümün aynısına tekrar başvurmak (örneğin İktisat okuyorken yeniden İktisat bölümüne kayıt yaptırılamamaktadır)
- YÖKSİS'te öğrenim bilgisi bulunmamak (bu durumda önce üniversiteyle iletişime geçilmesi gerekir)
Sınavsız İkinci Üniversite ile AÖF Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki kavram sıkça karıştırılmaktadır. Aralarındaki temel ayrım şudur:
Açıköğretim (AÖF): Herkes başvurabilir; daha önce üniversite okumamış olmak başvuruyu engellemez. Ancak bazı programlarda ÖSYM sınavı veya belirli puan koşulları aranabilir.
Sınavsız İkinci Üniversite: Yalnızca hâlihazırda üniversite öğrencisi olan ya da mezun kişilere özel bir programdır. Adından da anlaşılacağı gibi bu kişiler için hiçbir sınav koşulu aranmaz.
Kısaca: ikinci üniversite sistemi, açıköğretimin sunduğu fırsatın mevcut/eski üniversite öğrencilerine özel ve sınavsız versiyonudur.
Hangi Üniversitelerde Okuyabilirsin?
Sınavsız ikinci üniversite sistemi şu an için yalnızca dört üniversite bünyesinde uygulanmaktadır:
1. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi (AÖF)
2. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi (AUZEF)
3. Atatürk Üniversitesi Açık ve Uzaktan Öğretim Fakültesi (ATA AÖF)
4. Ankara Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi (ANKUZEF)
YÖK, bazı bölümlerin yoğun talep görmesi ve öğrenci profilini dengelemek amacıyla belirli programlara yalnızca 35 yaş ve üzerindeki bireylerin ikinci üniversite kapsamında başvurabileceğine dair düzenleme yapmıştır. Bu uygulama üniversiteden üniversiteye farklılık göstermektedir. Örneğin Atatürk Üniversitesi'nde Sosyoloji ve Tarih programları yalnızca 35 yaş üstü adaylara açıktır.
Tercih etmek istediğin bölümde böyle bir kısıtlama olup olmadığını başvurmadan önce ilgili üniversitenin kılavuzundan mutlaka kontrol et.
Avantajları
Sınav stresi yok: YKS'ye ya da herhangi bir ek sınava girmen gerekmiyor. Mevcut öğrenci ya da mezun olman yeterli.
Esneklik: Açık ve uzaktan eğitim formatı sayesinde derslerini kendi programına göre takip edebilirsin. Tam zamanlı çalışıyor ya da örgün eğitimine devam ediyorsan bile ikinci üniversiteyi paralel sürdürebilirsin.
Resmi diploma: Programı başarıyla tamamladığında elde ettiğin diploma, yurt içindeki tüm standart lisans veya önlisans diplomalarıyla eşdeğer yasal haklara sahiptir. CV'ne eklenir, kamu kurumlarında geçerlidir.
Muafiyet hakkı: Daha önce bir yükseköğretim kurumundan mezun olmuşsan Türk Dili I-II, Yabancı Dil I-II ve Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I-II derslerinden otomatik olarak muaf tutulabilirsin.
Kariyer dönüşümü: Farklı bir sektöre geçmek ya da mevcut kariyerine yeni bir yetkinlik kazandırmak isteyenler için son derece pratik bir yol.
Dezavantajları
Örgünden farklı bir deneyim: Kampüs ortamı, yüz yüze dersler ve sosyal hayat açısından örgün eğitimle kıyaslanamaz. Açık ve uzaktan öğretim kendi disiplinini ve özgüdümlü çalışma alışkanlığını gerektirir.
Ücret kendi cebinden: Halihazırda bir önlisans programında devam ederken lisans düzeyinde ikinci üniversite okuyanlar, ikinci programın katkı payını kendileri ödemek zorundadır. Ücretler üniversiteye ve bölüme göre değişmekte olup ilgili üniversitenin web sitesinden güncel bilgiye ulaşabilirsin.
Yatay geçiş hakkı yok: Sınavsız ikinci üniversite kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin yatay geçiş yapma hakkı bulunmamaktadır.
Aynı bölüme başvurulamaz: Hâlihazırda okumakta ya da mezun olduğun bölümün aynısına kayıt yaptıramazsın.
Nasıl Başvurulur?
Başvuru süreci genel olarak şu adımlardan oluşur:
-
YÖKSİS bilgilerini kontrol et. Öğrenim bilgilerinin sistemde güncel görünmesi gerekiyor. 2008 ve öncesi mezunlar için bu bilgiler bazen sisteme işlenmemiş olabilir; mezun olduğun kurumla iletişime geçerek bilgilerini güncellettir.
- Tercih etmek istediğin üniversitenin başvuru sayfasına git. Yukarıda belirtilen adreslerden e-Devlet şifresiyle giriş yap.
- Bölümünü seç. Önlisans veya lisans programlarından birine başvur. Programı seçtikten sonra ödemeyi yapmadan önce değişiklik yapabilirsin; ancak ödeme tamamlandıktan sonra program değişikliği mümkün değil.
- Öğrenim ücretini öde. Üniversiteye göre farklılık gösteren öğrenim ve materyal ücreti Halkbank, Vakıfbank ya da Ziraat Bankası şubeleri veya internet bankacılığı aracılığıyla ödenebilir.
- Kayıt onayını bekle. Başvuru ve ödeme tamamlandıktan sonra durumun kontrol edilerek kayıt işlemi onaylanır.
Sıkça Sorulan Sorular
İkinci üniversite diploması CV'ye yazılır mı?
Evet. Sınavsız ikinci üniversite programlarından alınan diploma, resmi bir yükseköğretim diplomasıdır ve standart bir lisans ya da önlisans diplomasının sağladığı tüm haklara sahiptir. İş başvurularında ve kamu kurumlarında geçerlidir.
İki üniversiteyi aynı anda bitirebilir miyim?
Evet, mümkündür. Örgün eğitimine devam ederken ikinci üniversite programına da kayıtlı olabilirsin. Ancak iki programın sınav ve ödev takvimlerini yönetmen senin sorumluluğundadır.
Yatay geçiş hakkım var mı?
Hayır. İkinci üniversite kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu yapma hakkı bulunmamaktadır.
Kayıtlı olduğum bölümün aynısına başvurabilir miyim?
Hayır. İkinci üniversite sistemi, hâlihazırda okuduğun ya da mezun olduğun bölümün aynısına kayıt yaptırmana izin vermez.
2008 öncesi mezunsam başvurabilir miyim?
Başvurabilirsin; ancak mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS'te görünmüyor olması ihtimali yüksektir. Bu durumda mezun olduğun üniversiteyle iletişime geçerek bilgilerini sisteme işletmen ya da onaylı diploma ve ilgili belgelerle doğrudan başvuru yapman gerekir.
Engelli, gazi veya şehit yakını isem muafiyet hakkım var mı?
Evet. Bu durumlara uyan adaylar, belirlenen kayıt tarihleri içinde gerekli belgeleri ilettikleri takdirde materyal ücretinden muafiyet talep edebilir.